TRT'den Nuri Killigil Filmi

TRT 1'den Nuri Killigil'in hikayesini anlatacak bir TV filmi geliyor. Peki, Nuri Killigil kimdir?


Haber Tarihi : 26 Mar 2017 13:00

Milliyet köşe yazarı ve TV eleştirmeni Ali Eyüboğlu yazdı:

Yaşadıkları dönemde yaptıklarıyla adlarını tarihe kazıyanlardan Nuri Killigil’in filmi yapılıyor. Enver Paşa’nın kardeşi, Osmanlı’da subay, Cumhuriyet döneminde silah üreticisi ve ihracatcısı olan Killigil’in sonu malum...

 Tabanca, havan ve havan mermisi üretip, Yunanistan’dan Pakistan’a, Mısır’dan Polonya’ya kadar birçok ülkeye ihraç ettiği 1949 yılında, 27 kişinin öldüğü faili meçhul bir yangında kül olan silah fabrikasında, cesedi bulunmayınca boş bir tabutla gömülen biri.

TRT 1 için çekilen ‘Nuri Killigil Namlunun Ucunda Bir Yaşam’ adlı TV filminin uygulayıcı yapımcıları; Çağrı Ova ile Emrehan Seyhan. Senaryo yazarı, Atilla Ünsal.

 

Sözcü yazarı Soner Yalçın, Nuri Killigil'i şöyle anlatmıştı:

nuri killigil kimdir

Ta­rih: 2 Mart 1949.

Yer: İs­tan­bul.

Nu­ri Kil­li­gil ve eşi Mis­li Me­lek Ha­nım çar­şam­ba sa­ba­hı er­ken­den kalk­tı­lar. Üç yıl ön­ce ev­len­miş­ler­di ve Mis­li Me­lek Ha­nım, Ka­va­la­lı Ai­le­si'­ne men­sup Pren­ses İf­fet ile M. Ali Be­yin kı­zıy­dı.

Me­lek Ha­nım sa­at 11.00 uça­ğıy­la Mı­sır/Ka­hi­re'ye ai­le­si­ni gör­me­ye gi­de­cek­ti.

Nu­ri Kil­li­gil eşi­ni ha­va­ala­nı­na gö­tür­dü. Ha­va mu­ha­le­fe­ti ne­de­niy­le ge­cik­me ol­du ve uçak an­cak sa­at 15.00'te kalk­tı.

Nu­ri Kil­li­gil eşi­ni uğur­la­dık­tan son­ra Süt­lü­ce'de­ki si­lah ve cep­ha­ne fab­ri­ka­sı­na dön­dü.

Fab­ri­ka işi­ne gir­me­si ko­lay ol­ma­mış­tı.

Ön­ce 1933'te Zey­tin­bur­nu­'n­da; so­ba, dö­küm, se­ra­mik, ma­ta­ra yap­mak üze­re te­sis ku­ra­rak iş dün­ya­sı­na atıl­mış; ama kı­sa sü­re­de si­lah ve mü­him­mat yap­ma­ya baş­la­mış­tı.

İlk bü­yük işi­ni; Ata­tür­k'­ün 1934'te im­za­la­dı­ğı ka­rar­na­mey­le ka­zan­mış; Ya­vuz Ge­mi­si top­la­rı için ge­rek­li olan ka­nat em­ni­yet­li ta­pa­lar yap­mış­tı. 1936'da dağ top­la­rı için 24 bin ta­pa ve 1938'te He­in­kel uçak­la­rı­nın bom­ba ya­pı­mı gi­bi iş­le­ri de al­mış­tı.

Se­kiz yıl son­ra ikin­ci fab­ri­ka­yı Süt­lü­ce'ye aç­mış­tı. Bun­lar Tür­ki­ye'nin ilk özel sa­vun­ma sa­na­yi şir­ket­le­riy­di.

Ay­rı­ca… İz­mir Ka­ra­bu­ru­n'­da cı­va ma­de­ni çı­ka­rıp ih­raç edi­yor­du.

II. Dün­ya Sa­va­şı­'n­da ta­lep pat­la­ma­sı ya­şa­mış­tı. Uçak bom­ba­sın­dan ha­va­na, ta­ban­ca­dan mer­mi­ye ka­dar her şe­yi yap­mış­tı.

Sİ­LAH ÜRET­MEK HA­YA­LİY­Dİ

Si­lah imal et­mek en bü­yük ha­ya­liy­di. Ta genç­li­ğin­de ağa­be­yi En­ver Pa­şa'ya, “A­ğa­bey bı­rak be­ni sa­na si­lah imal ede­yi­m” de­miş­ti.

Tek­nik bil­gi­si ol­ma­ma­sı­na rağ­men dai­ma bir şey icat et­mek is­ti­yor­du!

Şim­di, is­te­ği­ne ka­vuş­muş­tu. Ör­ne­ğin… Ta­ban­ca­la­rın nor­mal par­ça sa­yı­sı­nı azal­tır ve­ya pi­ya­de ha­van top­la­rı­na te­tik­ler ek­ler­di!

De­di­ko­du­lar da ek­sik ol­mu­yor­du; İs­ma­il Hüs­rev Tö­kin, Nu­ri Kil­li­gi­l'­in ta­ban­ca plan­la­rı­nı İma­lat-ı Har­bi­ye za­bi­ti olan ba­ba­sın­dan çal­dı­ğı­nı id­di­a edi­yor­du!

Kim ne der­se de­sin umu­run­da ol­mu­yor; yap­tık­la­rı­nı İz­mir Ulus­la­ra­ra­sı Fu­arı'n­da ser­gi­le­mek­ten ke­yif alı­yor­du.

İş­le­ri yo­lun­day­dı.

Dev­let­ten hi­ma­ye gör­me­sin­de, kız kar­de­şi Me­di­ha ile ev­li Ge­nel­kur­may Baş­ka­nı Or­ge­ne­ral Ka­zım Or­ba­y'­ın et­ki­si ol­du­ğu söy­le­ni­yor­du. Ke­za… TSK için­de ha­la En­ver Pa­şa'ya bü­yük hay­ran­lık du­yan ko­mu­tan­lar var­dı.

Nu­ri Kil­li­gi­l'­in fab­ri­ka per­so­ne­li ara­sın­da da il­ginç ki­şi­ler var­dı. Ör­ne­ğin… Zey­tin­bur­nu'n­da­ki fab­ri­ka­nın so­ğuk de­mir us­ta­sı; Sü­ley­man Tan­yıl­dız, Se­la­ni­k'­te I. Dün­ya Sa­va­şı sı­ra­sın­da İn­gi­liz­ler ve Yu­nan­lı­lar ta­ra­fın­dan ya­ka­la­nıp ca­sus­luk su­çun­dan ida­ma mah­kum edil­miş ve idam edi­le­ce­ği ge­ce, nö­bet­çi as­ker­le­ri öl­dü­rüp Tür­ki­ye'ye kaç­mış­tı!

Nu­ri Kil­li­gi­l'­in ya­kın çev­re­si Al­man hay­ra­nıy­dı. Ör­ne­ğin… Sa­vaş dö­ne­min­de Hit­le­r'­le bi­le gö­rü­şen emek­li ge­ne­ral Hü­se­yin Hüs­nü Emir Er­ki­let, so­rum­lu mü­dü­rüy­dü…

Al­man­ya Bü­yü­kel­çi­si Franz Von Pa­pen de ya­kın dos­tuy­du.

SU­Rİ­YE'DEN HA­VAN Sİ­PA­Rİ­Şİ

Sa­at: 16.00…

Şo­fö­rü Sü­ley­man, pat­ro­nu Nu­ri Kil­li­gi­l'­i ha­va­ala­nın­dan Süt­lü­ce'de­ki fab­ri­ka­ya bı­rak­tı.

Nu­ri Kil­li­gil mü­dü­ri­yet oda­sı­na geç­ti. Mu­ha­se­be­ci­si Fun­ga­ris Bey ile ça­lış­ma­ya baş­la­dı.

II. Dün­ya Sa­va­şı bit­tik­ten son­ra, 1946'da Zey­tin­bur­nu'n­da­ki fab­ri­ka­yı ka­pat­mış­tı; sa­de­ce Süt­lü­ce'de­ki fab­ri­kay­la il­gi­le­ni­yor­du. Bu fab­ri­ka­yı bü­yüt­mek is­ti­yor­du. Bu ne­den­le iki gün ön­ce İş Ban­ka­sı­'n­dan 60 bin li­ra­lık kre­di al­mış­tı.

Sa­vaş bit­miş­ti ama iş­le­ri yo­ğun­du. Çün­kü… Su­ri­ye'den iki bin ha­van to­pu ve Mı­sı­r'­dan beş bin ta­ban­ca si­pa­ri­şi al­mış­tı. Bu si­pa­riş­ler te­sa­düf de­ğil­di.

Bir yıl ön­ce…

Ta­rih: 14 Ma­yıs 1948.

Fi­lis­ti­n'­de İn­gi­liz man­da re­ji­mi­nin so­na er­me­si­nin he­men ar­dın­dan, Tel-Avi­v'­de top­la­nan Ya­hu­di Mil­li Kon­se­yi, ya­yın­la­dı­ğı bil­di­riy­le İs­ra­il­ Dev­le­ti­'nin ku­rul­du­ğu­nu ilan et­ti.

24 sa­at son­ra…

Mı­sır, Ür­dün, Su­ri­ye, Lüb­nan ve Irak, İs­ra­il'­e sa­vaş aç­tı. An­cak ye­ni­lip ant­laş­ma yap­mak zo­run­da kal­dı­lar. Fa­kat. Or­ta­do­ğu'da ger­gin­lik so­na er­me­miş­ti. Ül­ke­ler si­lah­la­nı­yor­du.

Ke­za…

Hin­dis­ta­n'­dan, ya­şa­nan kan­lı bir mü­ca­de­le son­ra­sı 14 Ağus­tos 1947'de ay­rı­lan Pa­kis­ta­n'­dan da si­pa­riş­ler var­dı.

İş­ler yo­ğun­du ama Nu­ri Kil­li­gi­l'­in ça­lı­şa­cak fi­zi­ki gü­cü yok­tu. Bir ay ön­ce git­ti­ği Av­ru­pa se­ya­ha­ti sı­ra­sın­da Ati­na'da ze­hir­len­miş­ti! Kal­dı­rıl­dı­ğı has­ta­ne­den ölüm­den dön­müş­tü.

Yet­mez­miş gi­bi…

Bir­leş­miş Mil­let­ler Gü­ven­lik Kon­se­yi, Su­ri­ye ve Mı­sı­r'­a si­lah am­bar­go­su koy­muş­tu. Nu­ri Kil­li­gil bu ka­ra­ra rağ­men si­lah üret­me­ye de­vam edi­yor­du. De­po­da Su­ri­ye için ya­pıl­mış olan iki bin ha­van mer­mi­si var­dı.

Nu­ri Kil­li­gil, bun­la­rı il­le­gal yol­lar­dan mı gön­de­re­cek­ti? Bi­lin­mi­yor.

Çün­kü…

YA­HU­Dİ İŞ­Çİ­LER

Sa­at: 16.50…

Nu­ri Kil­li­gi­l'­in Süt­lü­ce'de­ki fab­ri­ka­sın­da kap­sül­le­rin bu­lun­du­ğu kap­sül­ha­ne­de yan­gın çık­tı.

Ha­lı­cı­oğ­lu İt­fa­iye­si­'ne ha­ber ve­ril­di.

Mü­dü­ri­yet oda­sın­da ça­lı­şan Nu­ri Kil­li­gil, mu­ha­se­be­ci­si Fun­ga­ris Bey ile iki bin ha­va­nın bu­lun­du­ğu de­po­la­ra koş­tu. İş­çi­le­ri­ne ba­ğır­dı; “am­ba­rı bo­şal­tın, am­ba­rı bo­şal­tın.”

Ki­mi iş­çi­ler el­le­rin­de mer­mi san­dık­la­rıy­la fab­ri­ka­yı terk eder­ken, ki­mi­le­ri am­ba­ra yö­nel­di. On da­ki­ka son­ra it­fa­iye gel­di.

Türk Bayrağı'na sarılı “tabutu”: Yeğeni yönetmen Faruk Kenç (solda) ve fabrika müdürü emekli General Hüseyin Hüsnü Emir Erkilet (ortada).

İt­fa­iye fab­ri­ka­ya gi­rip su sık­ma­ya baş­la­dı ki, de­po­da bü­yük bir pat­la­ma ol­du. Ar­dın­dan iki pat­la­ma da­ha mey­da­na gel­di.

Ci­var­da­ki ev­le­rin sa­de­ce cam­la­rı de­ğil, ki­mi­nin du­var­la­rı bi­le yı­kıl­dı.

Fab­ri­ka­da do­kuz me­mur, ye­di us­ta, al­tı müs­tah­dem, 105 iş­çi ve Nu­ri Kil­li­gil var­dı.

Fa­ci­anın bo­yu­tu kor­kunç­tu:

Ye­di iş­çi ile al­tı it­fa­iye­ci­nin ce­se­di­ne ula­şı­la­bil­di.

İç­le­rin­de Nu­ri Kil­li­gi­l'­in de bu­lun­du­ğu 15 ki­şi­nin akı­be­ti meç­hul idi. Ki­me ait ol­du­ğu bel­li ol­ma­yan kol ve ba­cak­lar, ya­na­rak kö­mür­leş­miş ce­set par­ça­la­rı çev­re­ye sa­çıl­mış­tı.

Nu­ri Kil­li­gi­l'­in; ko­lu­nun ya­rı­sı, aya­ğı­nın bir par­ça­sı bu­lu­na­bil­di.

Fa­ci­adan beş gün son­ra…

Ölen 15 ki­şi­nin par­ça­la­rı, üç ay­rı ta­bu­ta kon­du; Be­ya­zıt Ca­mi­i'n­de­ki ce­na­ze na­ma­zı ar­dın­dan, Edir­ne­ka­pı'da, iş­çi­ler ta­ra­fın­dan top­la­nan pa­ra­lar­la ya­pı­lan Nu­ri Kil­li­gil Fab­ri­ka­sı Şe­hit­li­ği'ne def­ne­dil­di.

16 gün son­ra…

En­kaz­dan Nu­ri Kil­li­gi­l'­in göv­de­si bu­lun­du. Ya­kın­la­rı, göv­de­si­ni Türk Bay­ra­ğı'­na sa­ra­rak fab­ri­ka­da tö­ren dü­zen­le­di. İs­tik­lâl Mar­şı okun­du. Say­gı du­ru­şun­da bu­lu­nul­du. Fa­kat.. İs­tan­bul Müf­tü­lü­ğü ce­na­ze tö­re­ni için “tam göv­de­si ol­ma­dı­ğı için ce­na­ze na­ma­zı kı­lı­na­ma­ya­ca­ğı­nı­” söy­le­miş­ti! Oy­sa ön­ce­ki ce­na­ze­de kıl­dır­mış­lar­dı!

İmam ol­ma­yın­ca iş­çi­le­rin­den bi­ri Ku­ran ve du­a oku­du. Nu­ri Kil­li­gil imam­sız şe­hit­li­ğe def­ne­dil­di.

İd­di­ala­ra gö­re… Hü­kü­met, İs­ra­il si­ya­se­ti ge­re­ği Nu­ri Kil­li­gi­l'­in ce­na­ze tö­re­ni­ne ta­vır al­mış­tı. Dört gün son­ra…

Tür­ki­ye, İs­ra­il'­i ta­nı­yan ilk Müs­lü­man ül­ke ol­du!

Pe­ki…

Olay ih­mal miy­di? Sa­bo­taj mıy­dı?

TBMM ka­pa­lı otu­ru­mun­da Baş­ba­kan Şem­set­tin Gü­nal­tay mil­let­ve­kil­le­ri­ni bil­gi­len­dir­di. Bu tu­ta­nak­lar üze­rin­de­ki giz­li­lik ka­ra­rı ol­du­ğu için kim­se me­se­le­nin özü­nü an­la­ya­ma­dı.

Yıl­lar için­de “o gün Ya­hu­di iş­çi­ler fab­ri­ka­ya gel­me­di­” gi­bi spe­kü­las­yon­lar ya­pıl­dı.

So­nuç­ta, fab­ri­ka­nın mü­dü­rü emek­li ge­ne­ral Hü­se­yin Hüs­nü Emir Er­ki­let ve kap­sül­ha­ne şe­fi Se­yit Ali Oral “dik­kat­siz­lik so­nu­cu ölü­me se­be­bi­yet ve ted­bir­siz­lik­te­n” yar­gı­lan­dı. Er­ki­let Pa­şa kur­ta­rıl­dı.

Bun­ca yıl son­ra ola­yın üze­rin­de­ki sis­ler da­ğı­tı­la­ma­dı…

Bun­da Nu­ri Kil­li­gi­l'­in sı­ra dı­şı ha­ya­tı­nın da ro­lü var­dı.

Kil­li, Uk­ray­na'da bir ka­sa­bay­dı. So­yad­la­rı bu­ra­dan ge­li­yor­du.

Hı­ris­ti­yan Ga­ga­vuz Tür­kü idi­ler; son­ra Müs­lü­man ol­du­lar.

Ata­la­rı Rus iş­ga­li so­nu­cu İs­tan­bul Di­van­yo­lu'na yer­leş­ti.

Me­mur ba­ba­sı Ah­met ile an­ne­si Ay­şe'nin ilk ço­cu­ğu En­ver (1881-1922) idi.

İkin­ci ço­cuk­la­rı Ha­se­ne (1887-1963) ve üçün­cü ço­cuk­la­rı Nu­ri (1889-1949) doğ­du. Ar­dın­dan üç ço­cuk da­ha ol­du: Me­di­ha (1894-1983), Ka­mil (1898-1964) ve Er­tuğ­rul (1907-1931) dün­ya­ya gel­di.

Ba­ba­sı­nın ta­yi­ni ne­de­niy­le ilk öğ­re­ni­mi­ni ve as­ke­ri okul tah­si­li­ni Ma­nas­tı­r'­da yap­tı. Ku­le­li As­ke­ri Li­se­si'n­den son­ra Harp Oku­lu'na git­ti. 1908'de okul dör­dün­cü­sü ola­rak me­zun ol­du.

Mü­la­zım-ı Sa­ni (Teğ­men) rüt­be­siy­le 3. Or­du Ka­rar­ga­hı'n­da gö­re­ve baş­la­dı. İki yıl son­ra 1910'da pa­di­şa­hın Mai­yet Bö­lü­ğü­'n­de gö­rev al­dı. İt­ti­hat­çı­lar sa­ra­yı kon­trol al­tın­da tu­tu­yor­du. Teğ­men Nu­ri, am­ca­sı Yar­bay Ha­lil Be­yin em­rin­de ça­lış­tı.

Trab­lus­garp Sa­va­şı çı­kın­ca ağa­be­yi En­ver ile bir­lik­te giz­li­ce böl­ge­ye git­ti. Ağa­be­yi En­ve­r'­in em­rin­de Der­ne, Bin­ga­zi ve Tob­ru­k'­ta; ve da­ha son­ra am­ca­sı Ha­li­l'­in em­rin­de Homs ile Mıs­ra­ta böl­ge­sin­de İtal­yan­la­ra kar­şı sa­vaş­tı.

Sa­vaş son­ra­sın­da Mü­la­zım-ı Ev­vel (Üs­teğ­men) rüt­be­si­ne yük­sel­di ve İs­tan­bul 1. Or­du'da gö­rev yap­ma­ya baş­la­dı. Bal­kan Sa­va­şı'n­da Ça­tal­ca'da Bul­gar­lar ile sa­vaş­tı.

Bir yıl son­ra, Yüz­ba­şı rüt­be­si­ne yük­sel­di. Ro­ma As­ke­ri Ata­şe Yar­dım­cı­lı­ğı­'na ge­ti­ril­di. 1914'te ay­nı gö­rev­le Vi­ya­na­'ya ta­yin edil­di. Kı­sa bir sü­re son­ra sa­vaş çı­kın­ca yur­da dön­dü; ağa­be­yi Har­bi­ye Na­zı­rı En­ver Pa­şa'nın ya­ve­ri ol­du.

Ağa­be­yi En­ver Pa­şa ta­ra­fın­dan, İtal­yan ve İn­gi­liz­le­re kar­şı ayak­lan­ma­yı ör­güt­le­mek için tek­rar Trab­lus­gar­p'­e gön­de­ril­di. Rüt­be­si ye­ter­siz ol­du­ğu ve Arap­la­rı et­ki­le­mek için ken­di­si­ne mir­li­va­lık ve fah­ri fe­rik rüt­be­le­ri ve­ril­di.

1918 yı­lı­na ka­dar üç yıl İn­gi­liz ve İtal­yan­lar ile sa­vaş­tı.

1916'da Bin­ba­şı ve 1918'de Kay­ma­kam (Yar­bay) ol­du.

Ba­şa­rı­la­rın­dan ötü­rü…

Al­man­ya İm­pa­ra­to­ru, Bi­rin­ci Rüt­be­den De­mir Sa­lip Ma­dal­ya­sı ver­di.

Os­man­lı Al­tın Li­ya­kat Ma­dal­ya­sı; Al­tın İm­ti­yaz Ma­dal­ya­sı; Üçün­cü Rüt­be­den Kı­lıç­lı Os­ma­ni Ni­şa­nı ve Kı­lıç­lı Bi­rin­ci Me­ci­di Ni­şa­nı ile onur­lan­dı­rıl­dı.

1917 Bol­şe­vik Dev­ri­mi ar­dın­dan Kaf­kas İs­lam Or­du­su Ko­mu­tan­lı­ğı­'na ge­ti­ril­di. Çün­kü…

İn­gi­liz­ler, Rus or­du­su­na yar­dım­cı ol­mak mak­sa­dıy­la sa­va­şın son­la­rı­na doğ­ru Azer­bay­ca­n'­a bir­lik gön­der­miş, on­la­rın var­lı­ğın­dan des­tek alan Er­me­ni­ler de Aze­ri­le­re kar­şı kat-

lia­ma baş­la­mış ve bin­ler­ce Aze­ri'yi kat­le­dil­miş­ti. Dev­rim­den son­ra böl­ge çok ka­rış­mış­tı.

Baş­ku­man­dan Ve­ki­li En­ver Pa­şa, Azer­bay­ca­n'­da­ki du­ru­mun kon­trol al­tı­na alın­ma­sı için kar­de­şi Nu­ri Pa­şa'yı va­zi­fe­len­dir­di.

Nu­ri Kil­li­gil, Mu­su­l'­da kur­du­ğu or­du­suy­la Azer­bay­can üze­ri­ne yü­rü­dü. 13 Ey­lül 1918'de Ba­kü'yü kur­tar­dı. Ar­dın­dan Ka­ra­dağ ve­ Da­ğıs­ta­n'­ı al­dı.

Kaf­kas­ya'da iler­le­yi­şi sü­rer­ken

Mon­dros Ant­laş­ma­sı son­ra­sı İs­tan­bu­l'­a çağ­rıl­dı. Tu­tuk­lan­dı. Ve İn­gi­liz­le­re tes­lim edil­di. İn­gi­liz­ler ken­di­si­ni Ba­tu­m'­a gö­tü­rüp hap­set­ti. Kaç­tı. Azer­bay­ca­n'­da, Kı­zıl Or­du'ya kar­şı sa­vaş­tı; ye­nil­di. Çün­kü, Aze­ri­le­ri bir bö­lü­mü dev­ri­mi des­tek­li­yor­du.

Ana­do­lu'ya gel­di; Ka­zım Ka­ra­be­kir Pa­şa ya­nın­da Kars ve Er­zu­ru­m'­da mal­ze­me­le­rin ba­kım ve ta­mi­ri için si­lah atöl­ye­le­ri kur­du.

En­ver Pa­şa'ya 1 Ni­san 1921'de yaz­dı­ğı mek­tup­ta şöy­le di­yor­du:

“A­ziz Ağa­be­yim, Er­zu­ru­m'­da İş Oca­ğı na­mıy­la met­ruk ma­ki­ne­le­ri ta­mir et­ti­re­rek bü­yük bir ima­lat­ha­ne te­sis et­tir­mek­te­yim.”

Trab­zon ve Er­zin­ca­n'­da da ben­zer­le­ri­ni ku­ra­ca­ğı­nı yaz­dı.

1921'de An­ka­ra'ya gel­di. Hak­kın­da, Mus­ta­fa Ke­ma­l'­e kar­şı dar­be ya­pa­ca­ğı de­di­ko­du­la­rı çı­ka­rıl­dı.

Bir yıl son­ra böb­rek­le­rin­den te­da­vi gör­mek için Ber­li­n'­de bu­lu­nan kar­de­şi Ka­mil ve En­ver Pa­şa'nın eşi/yen­ge­si Na­ci­ye Sul­ta­n'­ın ya­nı­na git­ti.

Ta­ci­kis­ta­n'­da bu­lu­nan ağa­be­yi En­ver Pa­şa'nın, ken­di­si­nin he­men Trab­lus­garp'a git­me­si­ni is­te­me­si­ni ma­ce­ra­cı­lık bu­lup ka­bul et­me­di. Ağa­be­yi­nin ya­nı­na git­me­nin yo­lu­nu arı­yor­du.

Bu ara­da Er­me­ni te­rö­rist­ler­le kö­şe kap­ma­ca oy­na­dı; Af­gan­lı tüc­car kim­li­ği ta­şı­dı. Has­ta­lı­ğı art­tı. Avus­tur­ya'da böb­rek ame­li­ya­tı ol­du. O sı­ra­da En­ver Pa­şa şe­hit ol­du.

1923 yı­lın­da Tür­ki­ye'ye dön­dü.

Biz­zat Ata­tür­k'­ün im­za­sıy­la 1925'te Yar­bay rüt­be­siy­le emek­li­li­ği onay­lan­dı.

Ve: 29 Şu­bat 1929'da İs­tik­lal Ma­dal­ya­sı ve­ril­di.

An­ka­ra'da ti­ca­re­te atıl­dı ama çi­ni­ci­lik işin­de ba­şa­rı­sız olun­ca İs­tan­bu­l'­a göç­tü.

Fab­ri­ka kur­du. Bu ara­da si­ya­set­le iliş­ki­si­ni kes­me­di.

II. Dün­ya Sa­va­şı dö­ne­min­de Al­man­la­rı des­tek­le­di. Tür­ki­ye'nin Al­man­lar­la bir­le­şip Kı­zıl Or­du'y­la sa­vaş­ma­sı ta­raf­ta­rıy­dı. 1941 Ey­lül ba­şın­da Al­man­ya'ya gi­dip gö­rüş­me­ler­de bu­lun­du. He­de­fi, Al­man­lar sa­ye­sin­de Tu­ran ha­ya­li­ni ger­çek­leş­tir­mek­ti! Gö­rüş­le­ri­ni; Al­man­ya Dı­şiş­le­ri Ba­kan­lı­ğı'nın Tür­ki­ye iş­le­rin­den so­rum­lu müs­te­şa­rı Ernst Wo­er­mann ra­por ha­li­ne ge­tir­di.

Al­man­ya'da “Tu­ran­cı­lık Ma­sa­sı­”nın ku­rul­ma­sı­na ve Na­zi­le­rin Kaf­kas­ya'da “Tür­kis­tan Ala­yı­” kur­ma­sı­na yar­dım et­ti.

An­cak Al­man­lar­la Türk­le­rin ba­ğım­sız­lı­ğı ko­nu­sun­da an­la­şa­ma­dı; Al­man­la­rın Türk­le­ri kul­lan­mak is­te­di­ği­nin far­kı­na var­dı.

Tür­ki­ye'de de Türk­çü­lük fa­ali­yet­le­ri için­de yer al­dı. Irk­çı­lı­ğa kar­şı ol­du­ğu için Ni­hal At­sız gi­bi isim­ler­le pek gö­rüş­me­di.

Fab­ri­ka­da­ki iş­le­riy­le yo­ğun­laş­mış­tı ki, bü­yük pat­la­ma­da can ver­di.



trt 1 nuri killigil nuri killigil namlunun ucunda bir yaşam nuri killigil filmi




Aldatıcı Reklamlara 5.85 Milyon Lira Ceza Kesildi

2017'nin ilk altı ayında aldatıcı reklamlara yaklaşık 6 milyon liralık ceza kesildi.

3 Adam'dan Yeni Karar! Acun Medya ve TV8'den Ayrıldılar

3 Adam'dan radikal karar.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan Alman Medyasına Yanıt

Bakanlık, "Türkiye'ye Seyahat Uyarısı" başlığıyla yayınlanan haberlerin üzerine açıklama yaptı.

Facebook'tan Ücretli Haber Servisi

Sosyal medya devi Facebook aboneliğe bir dayalı haber servisini başlatacağını açıkladı.

Cengiz Semercioğlu'nun Yazısı Tepki Topladı

Çocuklar Duymasın Merve Kimdir? Tuna'nın Kızı Gerçek Adı

Çocuklar Duymasın'da Tuna'nın kızı kaç yaşında, hangi oyuncu? Çocuklar Duymasın Merve kimdir, gerçek adı asıl ismi nedir?

Çocuklar Duymasın Orçun Kimdir? Gönül'ün Oğlu Beton

Çocuklar Duymasın Orçun kimdir, gerçek adı asıl ismi nedir? Dizide Gönül'ün oğlu Beton kaç yaşında, hangi oyuncu?

Beşiktaş Real Valladolid Maçı Şifresiz Hangi Kanalda? Yabancı Frekans

Beşiktaş Real Valladolid maçı şifresiz hangi kanalda? Hazırlık maçını canlı yayınlayan yabancı kanalların uydu ve frekans bilgileri.

21 Temmuz 2017 Cuma Reyting Sonuçları

21.07.2017 Perşembe gününün reyting sonuçları. Çarkıfelek, Şevkat Yerimdar ve Kalp Atışı reytinglerde kaçıncı oldu?

Beyaz Saray'ın Yeni Sözcüsü Belli Oldu

Beyaz Saray'ın yeni sözcüsü kim oldu?

Çok Uzak Fazla Yakın Nerede Çekildi? Hangi Şehirde Geçiyor?

Sinema filmi Çok Uzak Fazla Yakın nerede çekildi, filmin çekimleri hangi şehirde yapıldı? Çekim yeri neresi, hangi ilde geçiyor?

Alman Haber Kanalı N-TV'den Skandal Türkiye Kararı

Alman haber kanalı N-TV, Türkiye'ye yatırım çekmeye yönelik reklamları bundan böyle yayınlamayacağını duyurdu.



Görüşleriniz bizim için önemli...


Bize Yazın!